İlk Bakım Muayenesi Öncesi Kontrol Listesi
Aracınızı servise götürmeden önce yapacağınız yarım saatlik bir kontrol, hem cebinizi hem de zamanınızı korur. Çünkü servis, tespit ettiği her eksiği ayrı bir kalem olarak faturaya yazar. Siz önceden bakarsanız, hangi işin gerçekten gerekli olduğunu bilirsiniz.
Bu rehber, ilk kez servise araç götüren biri için hazırlandı. Alet çantasına ihtiyacınız yok. Bir bez, bir el feneri ve düz bir zemin yeterli.
Servise gitmeden önce aracınızı tanıyın. Tanıdığınız aracın faturası daha küçük gelir.
Motor Kaputunu Açmadan ve Açtıktan Sonra Yapılacak Kontroller
Araç ilk bakım muayene sürecinin en kritik kısmı motor bölmesidir. Servisin bakacağı yerlerin büyük bölümüne siz de bakabilirsiniz. Motorun soğuk olduğundan emin olun. Sıcak motorda kapak açmak yanık riski taşır.
Sıvı Seviyeleri
Beş sıvı var ve hepsinin bir göstergesi ya da haznesi var. Sırayla ilerleyin:
- Motor yağı: Çubuğu çekin, bezle silin, tekrar sokun ve çıkarın. Seviye min–max arasında olmalı. Rengi koyu kahve ya da siyahsa ve elinizde kum gibi hissediliyorsa değişim zamanı gelmiştir. Motor yağı değiştirme adımlarını ayrı bir yazıda detaylandırdık.
- Antifriz: Radyatör yerine genleşme kabına bakın. Seviye çizginin altındaysa not alın. Rengi bulanık ya da paslıysa soğutma sistemi bakımı gerekebilir.
- Fren hidroliği: Hazne genelde direksiyonun karşı tarafında, küçük ve şeffaftır. Seviye düşükse fren balatası aşınmış olabilir. Rengi bal renginden koyuya kaymışsa fren sıvısı kontrolü şart.
- Cam suyu: En ucuz ve en çok ihmal edilen sıvı. Kışın antifrizli olanı kullanın.
- Direksiyon hidroliği: Hidrolik direksiyonlu araçlarda ayrı hazne bulunur. Elektrikli sistemlerde yoktur.
Kayış, Kablo ve Filtre
Elinizle bastırmadan gözle bakın:
- Triger ve V kayışında çatlak, incelme, kenar liflenmesi var mı?
- Akü kutup başlarında beyaz-yeşil tuzlanma var mı? Varsa akünün ömrünü kısaltır.
- Hava filtresi kutusunu açın. Filtre gri-siyahsa ve ışık geçirmiyorsa değişmeli. Hava filtresi temizleme işini kendiniz de yapabilirsiniz.
- Buji kablolarında çatlak, sertleşme ya da yağlanma olup olmadığına bakın.
Sızıntı İzleri
Aracı gece park ettiğiniz yere sabah bakın. Zeminde leke varsa rengi ipucu verir:
| Leke rengi | Muhtemel kaynak |
|---|---|
| Kahverengi / siyah, yağlı | Motor yağı |
| Kırmızı veya pembe | Şanzıman yağı ya da direksiyon hidroliği |
| Yeşil, turuncu, mavi | Antifriz |
| Berrak su | Klima yoğuşması — normaldir |
Sızıntıyı fotoğraflayın. Servise "burada leke var" demek, tarif etmeye çalışmaktan çok daha etkili.
Aracın Dışı, Lastikler ve Kabin İçi
Motor bölmesi bittiğinde araç etrafında bir tur atın. Bu bölüm daha hızlı ilerler ama muayeneden dönen çoğu araç tam da bu kalemlerden takılır.
Lastikler
- Diş derinliği: Sırt kanalına 1 lira koyun. Yazı kısmının bir bölümü kayboluyorsa diş yeterlidir. Tamamen görünüyorsa lastik ömrünü tamamlamıştır. Yasal alt sınır 1,6 mm'dir.
- Basınç: Sürücü kapısının iç kenarındaki etikette doğru değer yazar. Soğukken ölçün.
- Düzensiz aşınma: Bir kenar diğerinden fazla yenmişse rot-balans ayarı bozuktur. Lastik bakımı ve ömür uzatma konusu bu ayarla doğrudan ilgilidir.
- Yan yüzey: Balon, kesik, derin çizik varsa lastik değişmelidir. Yamanmaz.
- Stepne: Havası inmiş bir stepne, olmayan stepne gibidir. Kriko ve bijon anahtarının yerinde olduğunu doğrulayın.
Aydınlatma ve Görüş
Bir kişiden yardım isteyin ya da duvara karşı park edin:
- Kısa far, uzun far, sis farı
- Sağ-sol sinyal, dörtlü flaşör
- Fren lambaları ve üçüncü fren lambası
- Geri vites lambası, plaka lambası
- Silecek lastikleri: cam üzerinde iz bırakıyorsa değişmeli
- Ön camda sürücü görüş alanına giren çatlak var mı?
Gösterge Paneli ve Sürüş Hissi
Kontağı açın ama motoru çalıştırmayın. Tüm uyarı lambaları yanmalı. Motoru çalıştırdığınızda hepsi sönmeli. Sönmeyen lamba varsa notunuza yazın.
Ardından kısa bir tur atın ve şunlara dikkat edin:
- Fren pedalı yumuşak mı, dibe kadar gidiyor mu?
- Frende titreme ya da metalik ses var mı? Fren sistemi kontrol noktaları bu belirtilerle başlar.
- Direksiyon düz yolda bir tarafa çekiyor mu?
- Vites geçişleri sarsıntılı mı? Şanzıman yağı zamanı gelmiş olabilir.
- Egzozdan mavi ya da yoğun beyaz duman çıkıyor mu?
- Rölantide motor titriyor mu? Buji ya da benzin filtresi kaynaklı olabilir.
Servise Giderken
Tespitlerinizi tek bir listeye yazın. "Sağ arka fren lambası yanmıyor", "kaputta yeşil sızıntı", "ön sol lastik iç kenarı aşınmış" gibi net ifadeler kullanın.