Lastik Basıncı Kontrol Nasıl Yapılır?

Lastik basıncı, aracınızın yola değen tek parçasını doğrudan etkiler. Yanlış basınç; yakıt tüketimini artırır, fren mesafesini uzatır, direksiyon hissini bozar. Üstelik lastiği erken bitirir.

İyi haber şu: kontrol etmek beş dakika sürer. Özel bir yetenek gerekmez. Elinizde doğru araç ve doğru değer olması yeterli.

Aşağıda, hiç yapmamış birinin bile rahatça uygulayabileceği bir yöntem var. Önce hazırlık, sonra sahada uygulama.

Ölçüme Başlamadan Önce Bilmeniz Gerekenler

Ölçüm işinin yarısı hazırlıktır. Doğru değeri bilmeden yapılan ölçüm, sadece bir sayı okumaktır.

Doğru Basınç Değerini Nereden Bulursunuz?

Aracınızın önerilen basıncı lastiğin üzerinde yazmaz. Lastik yanağındaki değer, o lastiğin dayanabileceği azami basınçtır. Kullanmanız gereken değer değildir.

Doğru değeri şu üç yerden birinde bulursunuz:

• Sürücü kapısının iç kenarındaki etiket
• Yakıt kapağının iç yüzeyi
• Araç kullanma kılavuzu

Etikette genelde iki ayrı satır olur. Biri normal yük, diğeri tam yük içindir. Ayrıca ön ve arka aks için farklı değerler verilebilir. Çoğu araçta arka basınç, yük taşınırken daha yüksektir.

Birimlere dikkat edin. Türkiye'de yaygın olarak bar ve psi kullanılır. Kabaca 1 bar yaklaşık 14,5 psi'ye denk gelir. Manometreniz hangi birimi gösteriyorsa, etiketteki karşılığını okuyun.

Hangi Aletlere İhtiyacınız Var?

Ekipman listesi kısa:

• Basınç ölçer (manometre): Dijital, kadranlı veya kalem tipi olabilir. Dijital modeller yeni başlayanlar için okuması en kolay olanıdır. Kalem tipi ucuzdur ama hassasiyeti düşüktür.
• Hava kaynağı: Akaryakıt istasyonundaki hava ünitesi ya da evde küçük bir kompresör.
• Yedek sibop kapakları: Kaybolmaya çok müsaittirler.
• Bez veya eldiven: Jant kirlidir, sibop daha da kirlidir.

İstasyondaki hava ünitelerinin manometreleri zamanla sapabilir. Bu yüzden kendi cep manometrenizi bulundurmak mantıklıdır. Küçük bir yatırımdır, torpido gözünde durur.

Soğuk Lastik Kuralı

Ölçüm mutlaka soğuk lastikte yapılır. Soğuk demek, aracın en az üç saat durmuş olması ya da son iki üç kilometreden fazla yol yapmamış olması demektir.

Neden? Çünkü lastik yuvarlandıkça ısınır, içindeki hava genleşir, basınç yükselir. Sıcak lastikte ölçüm yaparsanız 0,2–0,3 bar fazla okuma alırsınız. Sonra "yüksek" diye hava boşaltırsınız. Lastik soğuyunca da düşük basınçla kalırsınız.

Mecburen sıcakken ölçtüyseniz: hava boşaltmayın. Değeri not edin, araç soğuduğunda tekrar bakın.

Adım Adım Lastik Basıncı Ölçme ve Ayarlama

Sıra uygulamada. Dört lastiği de tek tek dolaşacaksınız. Stepneyi de unutmayın.

Ölçümü Yapmak

1. Aracı düz zemine park edin, el frenini çekin.
2. İlk lastiğin sibop kapağını çevirerek çıkarın. Kapağı cebinize koyun, yere koymayın.
3. Manometrenin ucunu sibopa dik ve bastırarak yerleştirin. Kısa bir "pss" sesi normaldir. Ses devam ediyorsa tam oturmamıştır; çekip tekrar deneyin.
4. Değeri okuyun. Dijital cihazda ekrana, kadranlıda ibreye bakın.
5. Aynı işlemi diğer üç lastikte tekrarlayın. Değerleri telefonunuza not edin.

Bir lastikte tekrarlayan düşüş varsa sorun basınç değil, kaçaktır. Sibop lastiği, jant kenarı veya saplanmış bir vida olabilir. Bu durumda lastik bakımı ve ömür uzatma konusundaki kontrollerle birlikte lastikçiye bakma zamanı gelmiştir.

Hava Eklemek ve Boşaltmak

Değer düşükse hava ekleyeceksiniz:

• Hava ünitesinin hedef değerini ayarlayın (çoğu modern ünitede tuşla ayarlanır).
• Hortum ucunu sibopa bastırın, kaçak sesi kesilene kadar sıkıca tutun.
• Kısa aralıklarla basın, arada ölçün. Bir seferde çok hava basmayın.

Değer yüksekse hava boşaltacaksınız. Sibopun ortasındaki iğneye tırnağınızla veya manometrenin arkasındaki çıkıntıyla kısa süre bastırın. Bir saniye basın, ölçün, gerekirse tekrarlayın.

İş bitince sibop kapaklarını mutlaka takın. Kapak, sibop içine toz ve nem girmesini engeller.

Ne Sıklıkla ve Ne Zaman Kontrol Edilmeli?

Lastikler doğal yoldan da hava kaybeder. Sızıntı olmasa bile ayda bir miktar düşüş normaldir. Bu yüzden düzenli lastik basıncı ölçme alışkanlığı, arıza aramaktan çok koruyucu bir bakımdır.

Aracınızda TPMS (basınç uyarı sistemi) varsa rahatlamayın. Bu sistemler genellikle ciddi bir düşüş olduğunda uyarır. Küçük ama sürekli kayıpları çoğu zaman yakalamaz.

Kapanış