Fren Sistemi Bakımı ve Kontrol Noktaları

Fren sistemi, aracın en kritik güvenlik donanımıdır. Motor arızası sizi yolda bırakır; fren arızası ise kaza sebebidir. Bu yüzden fren bakımı ertelenecek işlerin en sonunda yer alır.

İyi haber şu: fren kontrolünün büyük kısmı ustalık istemez. Gözle bakmak, sesi dinlemek ve pedalın hissini takip etmek çoğu sorunu erken yakalar. Aşağıda yeni başlayan bir sürücünün rahatça uygulayabileceği kontrol noktalarını sırayla anlatıyoruz.

Fren sistemi bir bütündür. Balata, disk, kaliper, hidrolik hat ve fren sıvısı birlikte çalışır. Birinin bakımsızlığı diğerini de yıpratır.

Fren Balata ve Diskleri Bakımı

Sürtünme yüzeyleri, frenlemenin gerçekten yapıldığı yerdir. Balata diske bastırır, hareket enerjisi ısıya dönüşür. Her frenlemede ikisi de bir miktar aşınır. fren balata ve diskleri bakımı temelde bu aşınmayı ölçmek ve zamanında müdahale etmektir.

Balata kalınlığını nasıl kontrol edersiniz?

• Aracı düz zeminde park edin, el frenini çekin, motoru kapatın.
• Jant tellerinin arasından el fenerini tutun. Diske temas eden balatanın kenarı görünür.
• Balatanın sürtünme malzemesi (metal sırt plakası değil) en az 3 mm olmalıdır.
• 2 mm'nin altına inmişse değişim zamanı gelmiştir, beklemeyin.
• Jant tasarımı görüşe izin vermiyorsa tekerlek sökülerek bakılır.

Balataların çoğunda aşınma ikaz dili vardır. Kalınlık kritik seviyeye inince bu metal parça diske sürterek tiz bir cızırtı çıkarır. Fren yaparken duyulan bu ses "beni değiştir" demektir.

Diskte nelere bakılır?

• Yüzey: Elinizi (soğukken) disk yüzeyinde gezdirin. Derin çizikler, tırnağınızın takıldığı oluklar sorun işaretidir.
• Kenar bileziği: Diskin dış kenarında yükselmiş bir çıkıntı oluşmuşsa, orta kısım incelmiştir.
• Kalınlık: Her diskin üzerinde minimum kalınlık değeri yazar. Kumpasla ölçülür, sınırın altındaki disk tornalanmaz, değiştirilir.
• Pas: Uzun süre duran araçta yüzeysel pas normaldir, birkaç frenlemede temizlenir. Çukurlaşmış pas ise kalıcıdır.
• Mavi-mor renk lekeleri: Aşırı ısınma göstergesidir. Disk çarpılmış olabilir.

Değişim kuralları ve pratik notlar

1. Balata her zaman aks bazında çift değişir. Sadece sol ön yapılmaz.
2. Disk değiştiriyorsanız balatayı da yenileyin. Eski balata yeni diske tam oturmaz.
3. Yeni balata sonrası ilk 200-300 km sert frenlemeden kaçının. Bu alıştırma süreci fren gücünü tam oturtur.
4. Kaliper pimlerinin yağlanması ihmal edilmesin. Sıkışan pim balatayı tek taraflı yer.
5. Arka fren kampanalıysa, kampana içindeki toz temizliği ve pabuç kalınlığı kontrolü aynı mantıkla yapılır.

Sürüş Sırasındaki Kontrol Noktaları

Aracın altına girmeden de çok şey anlaşılır. Fren sistemi arızalarını genelde önce hisseder, sonra görürsünüz.

Pedal hissini okumak

• Sünger gibi yumuşak pedal: Hidrolik hatta hava var ya da fren sıvısı nem çekmiş. Sıvı kontrolü ve hava alma gerekir.
• Yavaş yavaş dibe inen pedal: Ana merkez sızdırıyor olabilir. Bu acil bir durumdur.
• Çok sert pedal: Fren servosu ya da vakum hortumu sorunlu olabilir.
• Yükselen pedal seviyesi: Kendiliğinden düzelen bir arıza yoktur; kaliper sıkışmasını düşündürür.

Ses ve titreşimi ayırt etmek

• Metalik gıcırtı: Balata bitmek üzere.
• Sürekli metal-metale sürtme: Balata tamamen bitmiş, sırt plakası diski kesiyor. Aracı kullanmayın.
• Frende direksiyon titremesi: Ön disklerde çarpıklık.
• Fren yaparken aracın bir tarafa çekmesi: Tek taraflı kaliper sıkışması veya balata yağlanması. Lastik basıncı farkı da benzer his verir, önce onu eleyin.

Sıvı, hat ve gösterge

• Motor kaputunu açın, fren hidroliği haznesine bakın. Sıvı MIN-MAX arasında olmalı.
• Seviye sürekli düşüyorsa iki ihtimal var: balatalar aşınmış ya da bir yerden kaçak var.
• Hidroliğin rengi zamanla koyulaşır. Kararmış sıvı nem çekmiştir, kaynama noktası düşer. Fren sıvısı değişimi ayrı bir konu başlığıdır ve genellikle iki yılda bir yapılır.
• Tekerlek arkasındaki hortumlarda çatlak, kabarma veya nemli iz arayın.
• Gösterge panelindeki fren ve ABS uyarı lambaları yanıyorsa test cihazıyla okuma yaptırın.

Kısa Bir Bakım Takvimi

• Her yakıt alımında: Pedal hissine dikkat edin.
• Ayda b

  İlgili kaynaklar

  1. mobiltaxi-service - tum farm siteleri mobiltaxi testi