Aküsü Uzun Ömürlü Kullanmanın Yolları

Sabah aracın çalışmaması, çoğu sürücünün yaşadığı ilk büyük aksaklıktır. Suçlu genelde akü olur. Oysa akü aniden ölmez. Haftalar boyunca sinyal verir. Farlar zayıflar, marş sesi ağırlaşır, gösterge lambaları titrer.

İyi haber şu: araç aküsü bakımı ve ömrü büyük ölçüde sürücünün alışkanlıklarına bağlı. Doğru kullanımla aynı akü yıllarca sorunsuz çalışır. Yanlış kullanımla bir kış mevsimini çıkarmaz.

Aşağıda yeni başlayan biri için sade bir yol haritası var. Özel alet gerekmez. Çoğu adım beş dakika sürer.

Akünün Ömrünü Belirleyen Temel Faktörler

Akü kimyasal bir depodur. İçinde kurşun plakalar ve elektrolit bulunur. Şarj ve deşarj döngüsü tekrarlandıkça plakalar yorulur. Amaç bu yorulmayı yavaşlatmaktır.

Kısa Mesafe Sürüşün Etkisi

Marş, akünün en çok enerji harcadığı andır. Bu enerji alternatör tarafından geri doldurulur. Ama doldurma zaman ister.

• Beş dakikalık yolculuklar marşın harcadığı enerjiyi tam karşılamaz.
• Her gün kısa mesafe kullanılan araçta akü sürekli yarı dolu kalır.
• Yarı dolu kalan akünün plakalarında sülfat birikir. Kapasite kalıcı olarak düşer.

Çözüm basit. Haftada bir kez en az 20-30 dakikalık kesintisiz bir sürüş yapın. Şehir içi trafikte değil, mümkünse akıcı yolda. Alternatör böylece aküyü tam doldurur.

Sıcaklık ve Mevsim Farkı

Yaz sıcağı elektroliti buharlaştırır, iç aksamı yorar. Kış soğuğu ise kapasitenin bir kısmını geçici olarak kullanılamaz hale getirir. Aküler genellikle yazın yıpranır, kışın teslim olur.

• Yazın aracı gölgede park etmeye çalışın. Motor bölmesi sıcaklığı düşer.
• Kışın soğuk sabahlarda marşa basmadan önce farları ve teybi kapatın. Tüm gücü marşa bırakın.
• Marşı 3-4 saniyeden uzun tutmayın. Bekleyin, 10 saniye sonra tekrar deneyin.
• Uzun süre park edilecekse aracı kapalı bir alana çekin.

Elektrik Yükü ve Ek Cihazlar

Sonradan takılan ses sistemleri, ekstra aydınlatma, sürekli takılı kalan telefon şarj cihazları akünün üzerindeki yükü artırır. Alternatörün kapasitesi sınırsız değildir.

• Motor kapalıyken müzik dinlemeyi alışkanlık haline getirmeyin.
• Kontak kapalıyken çakmaklıkta kalan cihazları çıkarın. Bazı araçlarda o hat sürekli beslenir.
• Kapıyı tam kapatın. Açık kalan bagaj veya torpido lambası bir gecede aküyü tüketir.

Düzenli Kontrol ve Basit Bakım Adımları

Akü bakımı motor yağı değiştirmek kadar teknik değildir. Gözle bakmak çoğu zaman yeterlidir. Ayda bir kez motor kapağını açın.

Kutup Başlarının Temizliği

Kutup başlarında beyaz veya mavi-yeşil bir tozlanma görebilirsiniz. Bu oksitlenmedir. Direnç yaratır, şarjı engeller.

1. Motoru kapatın. Kontağı çıkarın.
2. Önce eksi (-) kabloyu sökün. Sonra artı (+) kabloyu.
3. Kutup başlarını tel fırça veya sert bir bezle temizleyin. Ilık su ve karbonat karışımı tozlanmayı çözer.
4. Bölgeyi tamamen kurulayın.
5. Önce artı (+), sonra eksi (-) kabloyu takın. Somunları sıkın ama zorlamayın.
6. İnce bir tabaka kontak gresi sürmek yeni oksitlenmeyi geciktirir.

Kablo takılırken oynuyorsa bağlantı gevşektir. Gevşek bağlantı hem şarjı bozar hem de marşta kıvılcım oluşturur.

Gözle Yapılan Kontroller

Bakımlı tip aküde su ekleme gerekmez. Kapakları açılabilen eski tip modellerde seviye plakaların üstünü örtecek kadar olmalı. Yalnızca saf su kullanılır. Musluk suyu plakalara zarar verir.

Şarj Sisteminin Doğru Çalıştığından Emin Olun

Sürekli biten bir akünün suçlusu her zaman akü değildir. Alternatör veya kayış da sorunlu olabilir.

• Motor çalışırken göstergedeki akü lambası yanıyorsa şarj gelmiyor demektir. Yolculuğu uzatmayın.
• Rölantide farlar belirgin şekilde zayıflıyorsa şarj gerilimi düşük olabilir.
• Basit bir multimetre işi görür. Motor kapalı 12,4-12,7 V normaldir. Motor çalışırken 13,8-14,4 V aralığı beklenir.
• 12 V'un altına düşen değer, aküde derin deşarj anlamına gelir.

Akü zayıflarsa takviye ile aracı çalıştırmak geçici bir çözümdür. Kablolar takılırken sıra önemlidir: artı-artı, eksi-eksi, son bağlantı sağlam bir şasi noktasına. Kablo uçlarının birbirine değmemesine dikkat edin.

Akünün beş yıla yaklaştığı bir araçta iki kez üst üste marş sorunu yaşandıysa, kışa girmeden değişim planlamak en ekonomik karardır.

Kapanış

Akü bakımı sabır değil, düzen ister. Ayda bir