Soğutma Sistemi Bakımı ve Radyatör

Motor çalışırken çok ısınır. Bu ısıyı dışarı atan sistem soğutma sistemidir. Sistem görevini yapmazsa motor birkaç dakika içinde ciddi hasar görebilir. Silindir kapağı çarpılır, conta patlar, onarım maliyeti motorun değerine yaklaşır.

İyi haber şu: araç soğutma sistemi bakımı en kolay bakım kalemlerinden biridir. Çoğu kontrol el aleti gerektirmez. Beş dakikalık bir göz kontrolü, çoğu arızayı büyümeden yakalar.

Bu rehber sıfırdan başlayanlar için yazıldı. Önce sistemi tanıyacağız, sonra bakım adımlarını sırayla uygulayacağız.

Soğutma Sistemi Nasıl Çalışır ve Neleri Kontrol Etmelisiniz

Sistemi anlamadan bakım yapmak zordur. Parçaları kısaca tanıyalım.

Sistemin Temel Parçaları

• Radyatör: Sıcak antifrizi hava akımıyla soğutur. Aracın en önünde durur.
• Devirdaim (su pompası): Soğutucuyu motor içinde döndürür. Genelde triger kayışıyla çalışır.
• Termostat: Motor soğukken devreyi kapatır, ısınınca açar. Motorun hızlı ısınmasını sağlar.
• Fan: Araç dururken veya yavaşken radyatöre hava üfler.
• Genleşme deposu: Isınan sıvının genleşmesi için boşluk bırakır. Seviye buradan okunur.
• Hortumlar ve kelepçeler: Sıvıyı taşır. Sistemin en sık arızalanan parçalarıdır.
• Radyatör kapağı: Sistemde basınç tutar. Basınç, suyun kaynama noktasını yükseltir.

Antifriz: Su Değil, Soğutucu Sıvı

Antifriz sadece donmayı önlemez. Üç iş yapar:

1. Kışın donmayı engeller.
2. Kaynama noktasını yükseltir.
3. Metal parçaları korozyona karşı korur.

Sisteme saf su koymak kısa vadede işe yarar gibi görünür. Ama içeride pas ve kireç birikir. Radyatör petekleri tıkanır. Acil durumda su ekleyebilirsiniz, sonra sistemi boşaltıp doğru sıvıyla doldurun.

Renk bir standart değildir ama ipucu verir. Aracınızın el kitabındaki spesifikasyona bakın. Farklı tip antifrizleri karıştırmayın; jelleşme yapabilir.

Beş Dakikalık Rutin Kontrol

Motor soğukken yapın. Sıcak motorda radyatör kapağını asla açmayın; basınçlı sıvı fışkırır ve ciddi yanık yapar.

• Genleşme deposundaki seviyeye bakın. MIN ve MAX çizgileri arasında olmalı.
• Sıvının rengine bakın. Bulanık, kahverengi veya içinde parçacık varsa değişim zamanı gelmiş demektir.
• Hortumları elinizle sıkın. Sert, çatlak veya aşırı yumuşaksa değiştirin.
• Kelepçelerin altına bakın. Kabuklanmış beyaz-yeşil iz sızıntı işaretidir.
• Aracın park ettiği yere bakın. Yeşil, turuncu veya pembe leke varsa kaçak vardır.
• Radyatörün ön yüzeyini kontrol edin. Yaprak, böcek ve poşet hava akışını keser.

Periyodik Bakım Adımları ve Arıza Belirtileri

Kontrol bir şey, bakım başka şey. Sıvı ömürlüdür ve zamanla koruyucu katkıları tükenir.

Antifriz Değişimi ve Sistem Yıkama

Değişim aralığı sıvı tipine ve üreticiye göre değişir. El kitabındaki değer esastır. Genel akış şöyledir:

1. Motoru tamamen soğutun. Aracı düz zemine park edin.
2. Radyatörün altındaki tahliye tapasını açın. Altına geniş bir kap koyun.
3. Radyatör kapağını açın; sıvı daha hızlı boşalır.
4. Tapayı kapatın, sisteme temiz su doldurun. Motoru birkaç dakika çalıştırın, soğutun, tekrar boşaltın. Su berrak çıkana kadar tekrarlayın.
5. Üreticinin belirttiği antifrizi doldurun. Hazır karışım değilse suyla oranlayın.
6. Hava alın. Kalorifer kolunu en sıcağa alın, motoru rölantide çalıştırın, seviyeyi tamamlayın.
7. Birkaç gün seviyeyi takip edin.

Önemli: Eski antifriz zehirlidir. Kanalizasyona dökmeyin, kapalı kapta toplayıp geri dönüşüme verin.

Uyarı İşaretlerini Tanıyın

Yolda Isınırsanız Ne Yapmalı

1. Klimayı kapatın, kaloriferi son kademeye açın. Kalorifer peteği ikinci radyatör gibi çalışır.
2. Güvenli bir yerde durun. Motoru rölantide birkaç dakika çalıştırın, sonra durdurun.
3. Kaputu açın ama radyatör kapağına dokunmayın.
4. En az 30 dakika bekleyin. Motor tamamen soğuduktan sonra seviyeye bakın.
5. Sıvı azsa yavaşça ekleyin. Yakında değilse çekici çağırın.

Isınmış bir motorla yola devam etmek en pahalı hatadır. Birkaç kilometre bile yeter.

Kapanış

Soğutma sistemi sessiz çalışır, sorun çıkarınca yüksek sesle çıkarır. Ayda bir seviye kontrolü, yılda bir hortum ve kapak muayen